Page 185 - รายงานฉบับสมบูรณ์ แนวปฏิบัติการที่ดี (good practices) บริเวณพื้นที่ดินเค็มในประเทศไทย
P. 185
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
กำรขยำยผลกำรปลูกหญ้ำชอบเกลือ (หญ้ำดิกซี) เพื่อควบคุมพื้นที่ดินเค็มจัด
ที่มำ
รัฐบาลส่งเสริมการปลูกหญ้าดิกซีเพื่อควบคุมพื้นที่ดินเค็มจัดพร้อมทั้งฟื้นฟูระบบนิเวศและป้องกัน
การแพร่กระจายของเกลือ ภายใต้ความร่วมมือของเจ้าของที่ดิน เจ้าหน้าที่กรมพัฒนาที่ดิน เกษตรกร หมอ
ดินอาสา เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น และผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่างๆ โดยกรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรกรและส
หกรณ์ ได้ด าเนินโครงการฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มจัดด้วยการปลูกไม้ยืนต้นทนเค็มและหญ้าชอบเกลือในภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2539 สนับสนุนให้เกษตรกรปลูกหญ้าชอบเกลือ (หญ้า
ดิกซี) บนพื้นที่ดินเค็มจัด และทิ้งร้าง มีวัตถุประสงค์หลัก คือ เผยแพร่ให้เกษตรกรใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์
สูงสุด และป้องกันการแพร่กระจายดินเค็ม โดยการปลูกหญ้าดิกซีปกคลุมหน้าดินและการฟื้นฟูระบบนิเวศ
ของดินเค็มที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง ขั้นตอนแรกของการด าเนินการ เริ่มจากการท าประชาพิจารณ์ใน
ชุมชน ระบุพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากเกลืออย่างรุนแรง และจัดท าแปลงสาธิตในพื้นที่ของเกษตรกรเพื่อให้
เป็นศูนย์เรียนรู้และเผยแพร่องค์ความรู้ โดยบูรณาการการท างานร่วมกันระหว่างเกษตรกร เจ้าหน้าที่
ท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ นักวิจัย และผู้เชี่ยวชาญจากกรมพัฒนาที่ดิน ในการจัดท าแปลงสาธิตมีการจัดประชุม
เกษตรกรเพื่อระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับจุดแข็งจุดอ่อน โอกาสและอุปสรรค ของการปลูกหญ้าดิกซีบนพื้น
ที่ดินเค็มจัด ทั้งนี้ในการจัดท าแปลงสาธิต ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 คัดเลือกพื้นที่ เตรียม
ดิน เตรียมกล้าหญ้าดิกซี คัดเลือกเกษตรกร จัดประชุมเกษตรกร และด าเนินการจัดท าแปลงสาธิตที่ใน
บริเวณดินเค็มจัด ขั้นตอนที่ 2 วางแผนการด าเนินงานร่วมกับนักวิจัยและเกษตรกรเจ้าของพื้นที่ และ
ติดตามประเมินผลงาน ขั้นตอนที่ 3 สาธิตวิธีการปลูกและการขยายพันธุ์หญ้าดิกซี พร้อมทั้งน าเกษตรกร
ศึกษาดูงานในพื้นที่ที่ประสบความส าเร็จในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและขั้นตอนที่ 4 เป็นการขยายผล โดย
คัดเลือกเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการเป็นระยะเวลา 3 ปี มาถ่ายทอดประสบการณ์ความส าเร็จของการ
176
