Page 6 - ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดิน Long Term Impact of Rubber Plantation on Soil Properties and Biodiversity
P. 6
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
(5)
ชื่อวิทยานิพนธ์ ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลาย
ทางชีวภาพในดิน
ผู้เขียน นางสาวพันธุ์ทิพย์ ปานกลาง
สาขาวิชา พืชศาสตร์
ปีการศึกษา 2563
บทคัดย่อ
ในปัจจุบันการศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบจากการปลูกยางพารามีเพิ่มขึ้นเป็น
จำนวนมากแต่มีเพียงส่วนน้อยที่มุ่งเน้นศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบของการปลูกยางพาราต่อ
ความหลากหลายทางชีวภาพในดิน ในประเทศไทยเริ่มมีการปลูกยางพาราเป็นครั้งแรกในภาคใต้
เมื่อปี พ.ศ. 2444 ซึ่งยังไม่มีการศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อ
ความหลากหลายทางชีวภาพในดิน งานวิจัยนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงความหลากหลาย
ทางชีวภาพในดินและสมบัติบางประการของดินจากการปลูกยางพาราเป็นพืชเชิงเดี่ยวอย่างต่อเนื่อง
โดยทำการศึกษาในพื้นที่ที่มีการปลูกยางพาราจำนวน 3 รอบการปลูก ในอำเภอบ้านนาสาร จังหวัด
สุราษฎร์ธานี โดยทำการศึกษาเปรียบเทียบกับพื้นที่ป่าในเขตอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น ผลการศึกษา
พบว่า การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่ป่าเป็นการปลูกยางพาราส่งผลให้
ความหนาแน่นรวมของดินเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน ปริมาณคาร์บอนทั้งหมด
ในดิน ปริมาณไนโตรเจนทั้งหมดในดิน ปริมาณโพแทสเซียม แคลเซียม และแมกนีเซียม
ที่เป็นประโยชน์ต่อพืชในดินลดลง อีกทั้งส่งผลต่อการลดลงของดัชนีความมากชนิดของสิ่งมีชีวิตในดิน
และไส้เดือนฝอยในดิน ปริมาณเศษซากพืช ธาตุอาหารในเศษซากพืชและกิจกรรมของจุลินทรีย์ในดิน
ในขณะที่ค่าดัชนีความหลากหลายของแบคทีเรียกลับเพิ่มขึ้นภายหลังการเปลี่ยนแปลง
การใช้ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่ป่าเป็นการปลูกยางพารา และจากการประเมินค่าดัชนีคุณภาพ
ทางกายภาพและเคมีของดินและดัชนีคุณภาพความหลากหลายทางชีวภาพในดินพบว่า การปลูก
ยางพาราเป็นพืชเชิงเดี่ยวอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ความอุดมสมบูรณ์ของดินและความหลากหลาย
ทางชีวภาพในดินลดลงในรอบการปลูกที่ 3 ทั้งนี้ พบว่า ไม่มีความแตกต่างทางสถิติในแต่ละช่วงอายุ
ของยางพารา อย่างไรก็ตาม ปัจจัยบางอย่างชี้ให้เห็นว่า เมื่ออายุของยางพารามากขึ้นจะส่งผลให้
ระบบนิเวศในดินสามารถฟื้นตัวได้แต่เมื่อมีการตัดโค่นยางพาราอีกครั้งเพื่อปลูกทดแทน กลับส่งผลให้
ระบบนิเวศในดินถูกทำลายลงอีกครั้งและไม่สามารถฟื้นตัวใหม่ได้
