Page 90 - แผนบริหารจัดการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ลุ่มน้ำห้วยยาง อำเภอศรีเทพ และอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์
P. 90
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
56
สภาพปัญหา ข้อจ้ากัดของดิน และศักยภาพของดินในพื้นที่ลุ่มน้้าห้วยยาง
สภาพปัญหา ข้อจ ากัดของดิน และศักยภาพของดินในพื้นที่ลุ่มน้ าห้วยยาง อ าเภอศรีเทพ และ
อ าเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ส่วนใหญ่เป็นดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ า เป็นดินตื้นถึงชั้นหิน
พื้นเสี่ยงต่อการชะล้างพังทลายของดิน โดยแยกเป็น 3 ประเภทหลัก (กรมพัฒนาที่ดิน, 2561) ซึ่งพบการ
กระจายตัวในพื้นที่ต่าง ๆ (ตารางที่ 3-4 ภาพที่ 3-5) โดยมีรายละเอียด พอสังเขปดังนี้
1) ความอุดมสมบูรณ์ของดิน
1.1) ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่้า
เมื่อพิจารณาหลักเกณฑ์ การประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดินในประเทศไทยนั้น
กรมพัฒนาที่ดินใช้ เกณฑ์การประเมินจากค่าวิเคราะห์ดิน 5 รายการ คือ ร้อยละปริมาณอินทรียวัตถุ
ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ ปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ ความจุแลกเปลี่ยนแคตไอออน
และอัตราร้อยละความอิ่มตัวเบส ซึ่งแต่ละรายการจะมีเกณฑ์ประเมินเป็นค่าสูง ปานกลาง ต่ า เนื่องจาก
สภาพทางธรรมชาติ โดยดินมีวัตถุต้นก าเนิดดินที่มีแร่ธาตุอาหารตามธรรมชาติต่ า ประกอบกับมีการใช้
ประโยชน์ที่ดินอย่างต่อเนื่องติดต่อกันเป็นเวลานาน โดยไม่ได้มีการปรับปรุงบ ารุงดินเท่าที่ควรท าให้ดิน
เสื่อมโทรม ความอุดมสมบูรณ์ลดลงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้พืชเจริญเติบโตช้า ผลผลิตตกต่ า คุณภาพไม่ดี
สภาพปัญหานี้พบกระจายครอบคลุมเนื้อที่รวม 96,433 ไร่ หรือร้อยละ 64.25 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า และ
สามารถแบ่งตามสภาพพื้นที่ คือ
(1) ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ าในพื้นที่ลุ่มที่ดินทรายแป้งละเอียด ได้แก่ หน่วยแผนที่ดิน
Sri-silA ส่วนใหญ่พบกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ต าบลนาสนุ่น ต าบลศรีเทพ อ าเภอศรีเทพ และต าบลบ่อรัง
อ าเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ มีเนื้อที่ 10,492 ไร่ หรือร้อยละ 6.99 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า
(2) ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ าในพื้นที่ดอนที่มีชั้นทรายหนาปานกลาง ได้แก่ หน่วยแผน
ที่ดิน Wb-slA ส่วนใหญ่พบกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ต าบลนาสนุ่น ต าบลศรีเทพ อ าเภอศรีเทพ และต าบลบ่อ
รัง อ าเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ มีเนื้อที่ 74,367 ไร่ หรือ ร้อยละ 49.54 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า
(3) ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ าในพื้นที่ดอนที่เป็นดินร่วนหยาบ ได้แก่ หน่วยแผนที่ดิน Pch-
slB ส่วนใหญ่พบกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ต าบลนาสนุ่น ต าบลศรีเทพ อ าเภอศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ มีเนื้อ
ที่ 5,764 ไร่ หรือ ร้อยละ 3.84 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า
(4) ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ าในพื้นที่ดอนที่เป็นดินร่วนละเอียด ได้แก่ หน่วยแผนที่ดิน
Pe-gm-slA/b ส่วนใหญ่พบกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ต าบลนาสนุ่น อ าเภอศรีเทพ และต าบลบ่อรัง อ าเภอ
วิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ มีเนื้อที่ 2,192 ไร่ หรือ ร้อยละ 1.46 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า
(5) ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ าในพื้นที่ดอนที่เป็นดินเหนียว ได้แก่ หน่วยแผนที่ดิน Kld-clB
และ Kld-mw-clB ส่วนใหญ่พบกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ต าบลนาสนุ่น อ าเภอศรีเทพ และต าบลบ่อรัง
อ าเภอวิเชียรบุรีจังหวัดเพชรบูรณ์ มีเนื้อที่ 2,051 ไร่ หรือ ร้อยละ 1.37 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า

