Page 172 - แผนบริหารจัดการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ลุ่มน้ำห้วยยาง อำเภอศรีเทพ และอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

117

จากการวิเคราะห์สภาพปัญหาของพื้นที่ ได้แก่ ข้อมูลการชะล้างพังทลายของดิน ข้อมูลด้าน
ทรัพยากรดิน (คุณสมบัติของดิน สภาพปัญหา ข้อจ ากัดของดิน และศักยภาพของดิน) ข้อมูลสภาพการใช้

ที่ดิน ด้านทรัพยากรน้ า สภาพภูมิประเทศและสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีความเชื่อมโยงกันในด้านกายภาพ ด้าน

เศรษฐกิจ และสังคม ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน และการรับฟังความคิดเห็นของหน่วยงานใน
ระดับพื้นที่ เพื่อน าข้อมูลมาประกอบการวิเคราะห์และจัดท าจัดท าแผนปฏิบัติการเพื่อป้องกันการชะล้าง

พังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรม ด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ า ให้มีประสิทธิภาพเกิด
ประสิทธิผลถูกต้องตามสมรรถนะและศักยภาพของที่ดิน และให้ผู้ที่เกี่ยวข้องได้เกิดการเรียนรู้น าไปสู่การ

จัดการที่ถูกต้องเหมาะสมและให้ได้เครื่องมือในการใช้ที่ดินอย่างยั่งยืน เพื่อลดอัตราการชะล้างพังทลาย

และการกัดเซาะหน้าดิน การตกตะกอน และปริมาณสารพิษตกค้างที่เป็นผลมาจากการใช้ที่ดินบนพื้นที่ลุ่ม
น้ าให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เกษตรกรและชุมชนสามารถใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม

จึงมีการก าหนดแนวทางและมาตรการที่มีความสอดคล้องกับสภาพปัญหา แผนการใช้ที่ดิน บนพื้นฐานการ
มีส่วนร่วม ประกอบด้วย

1. มาตรการด้านอนุรักษ์ดินและน้ าเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน แบ่งตามระดับความ

รุนแรงของการชะล้าง ดังนี้
1.1 พื้นที่ที่มีการชะล้างระดับรุนแรง ก าหนดมาตรการ คือ การไถพรวนและปลูกพืชตามแนว

ระดับ (contour cultivation) การยกร่องตามแนวระดับ (ridging) การสร้างคันดิน (terrace, bench

terrace) คันดินเบนน้ า (division terrace) แนวหญ้าแฝกทางล าเลียง (farm road) คูรับน้ าขอบเขา
(hillside ditch) ทางระบายน้ า (waterways) ฝายชะลอน้ า (check dam, weir) บ่อดักตะกอน (pond)

1.2 พื้นที่ที่มีการชะล้างระดับปานกลาง ก าหนดมาตรการ คือ การไถพรวนและปลูกพืชตามแนว
ระดับ (contour cultivation) การยกร่องตามแนวระดับ (ridging) การสร้างคันดิน (terrace, bench

terrace) คันดินเบนน้ า (division terrace) แนวหญ้าแฝกทางล าเลียง (farm road) คูรับน้ าขอบเขา

(hillside ditch) ทางระบายน้ า (waterways) ฝายชะลอน้ า (check dam, weir) บ่อดักตะกอน (pond)
1.3 พื้นที่ที่มีการชะล้างระดับน้อย ก าหนดมาตรการ คือ การไถพรวนและปลูกพืชตามแนวระดับ

(contour cultivation) การยกร่องตามแนวระดับ (ridging) การสร้างคันดิน (terrace, bench terrace)
คันดินเบนน้ า (division terrace) แนวหญ้าแฝกทางล าเลียง (farm road) คูรับน้ าขอบเขา (hillside

ditch) ทางระบายน้ า (waterways) ฝายชะลอน้ า (check dam, weir) บ่อดักตะกอน (pond) การไถ

พรวนดินล่าง (sub soiling) การปรับระดับ และปรับรูปแปลงนา

2. มาตรการด้านอนุรักษ์ดินและน้ าเพื่อฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรม ดินที่พบส่วนใหญ่มีปัญหา

ดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ าและดินตื้น ก าหนดมาตรการ คือ ปลูกพืชคลุมดิน ปลูกพืชปุ๋ยสด การใช้
ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก และปุ๋ยชีวภาพ เพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุ

3. มาตรการด้านอนุรักษ์ดินและน้ าเพื่อพัฒนาแหล่งน้ า พื้นที่ทางการเกษตร พบปัญหา

การขาดแคลนน้ าส าหรับพื้นที่เกษตรกรรรม จึงก าหนดมาตรการตามสภาพปัญหาและความต้องการของ