Page 147 - แผนบริหารจัดการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ลุ่มน้ำห้วยยาง อำเภอศรีเทพ และอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

101

- ภาครัฐควรก าหนดเป้าหมายในการควบคุมการใช้พื้นที่ในเขตดังกล่าวรวมถึงรณรงค์ให้มีการใช้
ประโยชน์ที่ดินเพื่อการปลูกป่าหรือระบบวนเกษตร และส่งเสริมมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ าที่เหมาะสมกับ

สภาพพื้นที่

- ส่งเสริมให้มีการใช้ปุ๋ยและสารปราบศัตรูพืชที่เป็นชีวภาพทดแทนการใช้สารเคมี เนื่องจาก
สารเคมีจะตกค้างในดินและแหล่งน้ า และจะส่งผลต่อระบบนิเวศของพื้นที่ปลายน้ า

มีเนื้อที่ประมาณ 386 ไร่ หรือร้อยละ 0.26 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า พื้นที่เขตนี้มีการใช้
ที่ดินเพื่อการปลูกพืชไร่ ในสภาพพื้นที่มีความลาดชัน 20-35 เปอร์เซ็นต์ มีข้อเสนอแนะในการใช้พื้นที่เขต

พื้นที่เกษตรกรรมที่ต้องเร่งรัดด าเนินการจัดท าระบบอนุรักษ์ดินและน้ า ดังนี้

- ในบริเวณพื้นที่มีความลาดชันสูง และเสี่ยงต่อการชะล้างพังทลาย ควรจัดท าระบบอนุรักษ์

ดินและน้ า เช่น การปลูกไม้ยืนต้นร่วมกับหญ้าแฝกขวางความลาดเทบนแนวคันดิน ท าอาคารชะลอ

ความเร็วน้ าร่วมกับการใช้หญ้าแฝก ฝายชะลอน้ า คันดินเบนน้ า คูรับน้ ารอบขอบเขา เพื่อป้องกันการ
ชะล้างพังทลายของดิน และช่วยเก็บความชื้นไว้ในดิน รวมทั้งมีการจัดระบบการปลูกพืชให้เหมาะสมกับ

สภาพพื้นที่ และบ ารุงดินด้วยปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก เพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุให้ดิน

- ในกรณีที่เป็นดินดีหรือดินลึก ควรท าเป็นคันดินส าหรับปลูกพืชล้มลุกที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ
สูง หรือถ้ามีการปลูกไม้ยืนต้นควรปลูกพืชคลุมดินร่วมด้วย

- ในกรณีที่เป็นดินตื้นไม่ควรปลูกพืชไร่หรือพืชล้มลุก ควรปลูกไม้ยืนต้นขวางความลาดเทของ
พื้นที่ และปลูกพืชคลุมดินระหว่างต้นพืช และควรท าคันคูรอบเขาเพื่อระบายน้ า ในกรณีที่ปลูกไม้ยืนต้น

และต้องการปลูกพืชแซมระหว่างแถวก่อนไม้ยืนต้นโตนั้นไม่ควรมีการไถพรวน เนื่องจากพื้นที่มีความลาดชัน

สูงท าให้เกิดการสูญเสียหน้าดินได้ง่าย

มีเนื้อที่ประมาณ 2,304 ไร่ หรือร้อยละ 1.53 ของเนื้อที่ลุ่มน้ า พื้นที่เขตนี้มีการใช้

ที่ดินเพื่อการปลูกพืชไร่ ในสภาพพื้นที่มีความลาดชัน 12-20 เปอร์เซ็นต์ หรือบริเวณที่มีการปลูกไม้ผล

และไม้ยืนต้น ในสภาพพื้นที่มีความลาดชัน 12-35 เปอร์เซ็นต์

มีข้อเสนอแนะในการใช้พื้นที่เขตพื้นที่เกษตรกรรมที่ควรส่งเสริมมาตรการในการอนุรักษ์ดิน

และน้ า โดยในบริเวณพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง และเสี่ยงต่อการชะล้างพังทลายควรจัดท าระบบอนุรักษ์ดิน
และน้ า โดยใช้ระบบพืชในการอนุรักษ์ดินและน้ า เช่น การปลูกแถบหญ้าแฝก ปลูกพืชสลับเป็นแถบ หรือ

ปลูกพืชคลุมดิน เพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน และช่วยเก็บความชื้นไว้ในดิน รวมทั้งมีการ

จัดระบบการปลูกพืชให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ และบ ารุงดินด้วยปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก เพื่อเพิ่ม
อินทรียวัตถุให้ดิน