Page 135 - แผนบริหารจัดการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินและฟื้นฟูพื้นที่เกษตรกรรมด้วยระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ ลุ่มน้ำห้วยยาง อำเภอศรีเทพ และอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

90

ร้อยละ 8.06 แต่มีเกษตรกร ร้อยละ 40.32 ไม่มีข้อมูลถึงการชะล้างพังทลายของดินในพื้นที่เพาะปลูกพืช
และที่อยู่อาศัย

ทั้งนี้ จะเห็นว่า เกษตรกรมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับผลกระทบของการชะล้างพังทลายของดิน

ต่อความเสียหายทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยดินที่ถูกชะล้างหรือกัดเซาะจะถูกพัดพาไหล
ไปตกตะกอนในแหล่งน้ า ท าให้แหล่งน้ าตื้นเขิน ส่งผลให้ในฤดูฝนแม่น้ าล าคลองเก็บน้ าไว้ไม่ทันเกิดน้ าท่วม

และเกิดสภาวะขาดแคลนน้ าในฤดูแล้ง อีกทั้งสารเคมีและยาฆ่าแมลงที่ไหลปนไปกับตะกอนดินสู่พื้นที่
ตอนล่าง ท าให้เกิดมลพิษสะสมในดินและน้ ามีผลเสียต่อคน พืช สัตว์บก และสัตว์น้ า

4.2) ผลกระทบต่อผลผลิต เกษตรกร ร้อยละ 67.57 ได้รับผลกระทบต่อปริมาณผลผลิตจากการ

ชะล้างพังทลายของดิน ในกรณีพื้นที่เพาะปลูกทางการเกษตรที่มีสภาพเป็นร่องน้ า การสูญเสียของหน้าดิน
ซึ่งถูกพัดพาไป หรือทรุดตัวในบางแห่ง โดยผลกระทบต่อผลผลิตออกเป็น 3 ระดับ คือ น้อย (ลดลงไม่เกิน

20%) ปานกลาง (ลดลง 20-40%) และมาก (ลดลงมากกว่า 40%) ซึ่งมีเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบต่อ
ปริมาณผลผลิตน้อย ร้อยละ 60.00 ปานกลาง ร้อยละ 28.00 และมาก ร้อยละ 12.00 แต่มีเกษตรกรบาง

กลุ่ม ร้อยละ 32.43 ให้ข้อมูลสภาพปัญหาการชะล้างพังทลายที่เกิดขึ้นไม่ได้ส่งผลกระทบต่อปริมาณ

ผลผลิตทางเกษตร
4.3) แนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาการชะล้างพังทลาย จากสภาพปัญหาของการชะล้าง

พังทลายของดินในพื้นที่เพาะปลูกพืช และที่อยู่อาศัยของเกษตรกร จะเห็นว่า มีเกษตรกรร้อยละ 40.54 ของ

เกษตรกรทั้งหมด มีการป้องกันและแก้ไขปัญหาการชะล้างพังทลาย โดยอาศัย 2 วิธีหลัก คือ 1) การน า
หิน/ท่อนไม้/เศษวัสดุขวางทางน้ า และ 2) ปลูกพืชคลุมดิน ในขณะที่เกษตรกรมากถึงร้อยละ 59.46 ที่

ไม่ได้มีแนวทางหรือมาตรการในการป้องกันหรือแก้ไขแต่อย่างใด โดยให้เหตุผลว่า ส่วนใหญ่ขาดองค์
ความรู้ และยังขาดการสนับสนุนงบประมาณ ขาดแรงงาน เพื่อด าเนินการดังกล่าว อีกทั้งไม่มีเวลาในการ

ด าเนินการ นอกจากนี้ หากมีช่องทางในการป้องกันหรือแก้ไขโดยอาศัยหน่วยงานรัฐเข้ามาจัดการแก้ไขให้

ซึ่งเกษตรกรส่วนใหญ่ ร้อยละ 68.18 มีความต้องการให้เข้ามาด าเนินการแก้ไข และร้อยละ 31.82 ที่ไม่
ต้องการให้เข้ามาด าเนินการแก้ไข

ตารางที่ 3-22 ความรู้ ความเข้าใจด้านการอนุรักษ์ดินและน้ า พื้นที่ลุ่มน้ าห้วยยาง อ าเภอศรีเทพ และ
อ าเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ปีการผลิต 2563

รายการ ร้อยละ

1) ลักษณะและสภาพปัญหาด้านการชะล้างพังทลายของดิน พื้นที่ปลูกพืชและที่อยู่อาศัย
(ตอบได้มากกว่า 1 ข้อ)
(1) ไม่มี 40.32
(2) มี 59.68
(1) หน้าดินมีร่อง/ร่องน้ าเล็ก ๆ 32.26
(2) น้ าไหลพัดพาหน้าดิน 25.81
(3) แหล่งน้ าตื้นเขินมากขึ้น 24.19
(4) มีการใช้ปุ๋ย/สารเคมี/ยาฆ่าแมลง มากขึ้น 19.35
(5) มีรอยทรุดหรือรอยแยก 8.06