Page 65 - การสำรวจข้อมูลพื้นฐานเพื่อการพัฒนาที่ดินพื้นที่บ้านกระหวัน (โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านรุ่งอรุณและบ้านกระหวัน ตำบลโนนสำราญ อำเภอกันทรลักษ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ)

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
45

4.3.2 ค าแนะน าการใช้ปูนและปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินของพื้นที่ด าเนินการ
จากผลการวิเคราะห์ดิน ของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการฯ จ านวน 30 ราย ในแปลงข้าว
พบว่า ความอุดมสมบูรณ์ของดินในแปลงเกษตรกรแต่ละรายมีความแตกต่างกัน อาจขึ้นกับการจัดการดิน
และการใช้ประโยชน์ที่ดินของเกษตรกร ซึ่งแต่ละแปลงมีปฏิกิริยาดินเป็นกรดจัดถึงปานกลาง ปริมาณ

อินทรียวัตถุที่ค่อนข้างต่ า ปริมาณธาตุอาหารในดินต่ า ส่งผลให้ค าแนะน าการใช้ปูน การใช้ปุ๋ยอินทรีย์ และ
การใช้ปุ๋ยเคมีรายแปลง แตกต่างกันไปด้วย
1) ค าแนะน าการใช้ปูนเพื่อปรับปรุงดินกรด กรมพัฒนาที่ดินแนะน าให้ใช้ปูนแทนที่ด่าง

อย่างอื่นเพราะมีจ านวนมากและหาง่าย ได้แก่ ปูนขาว ปูนโดโลไมท์ และปูนมาร์ล ได้แนะน าการใช้ปูนเพื่อ
แก้ความเป็นกรดของดิน ตามปริมาณความต้องการปูน (Lime requirment) ของดินเป็นกรด ซึ่งบ่งบอกถึง
ปริมาณปูนที่พอเหมาะ เมื่อใส่ลงไปในดินแล้วสามารถที่จะยกระดับ pH ของดินให้สูงขึ้นตามความต้องการ
หรือพอเหมาะกับความต้องการของพืชที่จะปลูก และไม่จ าเป็นต้องยกระดับ pH ให้สูงถึง 7 เสมอไปก็ได้

(คณาจารย์ภาควิชาปฐพีศาสตร์, 2530) จากผลการวิเคราะห์ดินของเกษตรกร พบว่า pH ของดินเฉลี่ย
เท่ากับ 5.5 ส่วนวิเคราะห์ดิน ส านักงานพัฒนาที่ดินเขต 4 ได้ค านวณปริมาณความต้องการปูนรายแปลง
เกษตรกร เฉลี่ยมีค่าเท่ากับ 212 กิโลกรัมต่อไร่ ปริมาณการใช้ปูนขาวปรับปรุงดินกรด เฉลี่ย 165 กิโลกรัม
ต่อไร่ และปริมาณการใช้ปูนโดโลไมท์ปรับปรุงดินกรด เฉลี่ย 231 กิโลกรัมต่อไร่ และควรใส่ตามค่าแนะน า

เพราะใส่มากเกินไปจะเกิดผลเสียหายกับพืชที่ปลูก เรียกว่า สภาพเกินปูน ปริมาณความต้องการปูนราย
แปลงของเกษตรกรตามตารางที่ 18
2) ค าแนะน าการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เนื่องจากพื้นที่เนื้อดินเป็นดินทราย โครงสร้างของดินไม่ดี
มีปริมาณอินทรียวัตถุต่ า แนะน าให้ใช้ปุ๋ยอินทรีย์พวกปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก ในอัตรา 2 ตันต่อไร่ หรือปลูกพืช

ตระกูลถั่ว เช่น ปอเทือง และถั่วพร้า ในอัตรา 5 และ 10 กิโลกรัมต่อไร่ แล้วไถกลบในระยะออกดอก เมื่อ
อายุประมาณ 45-60 วัน เพื่อปรับปรุงดิน โดยใช้ร่วมกับน้ าหมักชีวภาพ ค าแนะน าการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ตาม
ตารางที่ 18

3) ค าแนะน าการใช้ปุ๋ยเคมี จากผลการวิเคราะห์ดินพื้นที่ปลูกข้าว พบว่า ดินในพื้นที่ปลูก
ข้าวของเกษตรกรมีปริมาณธาตุอาหารต่ า ซึ่งส่วนใหญ่แนะน าให้ใช้ปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 อัตรา 30 กิโลกรัม
ต่อไร่ ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตร 46-0-0 อัตรา 11 กิโลกรัมต่อไร่ และปุ๋ยเคมีสูตร 0-0-60 อัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่
โดยการแบ่งใส่ 2 ครั้ง ขึ้นกับค่าวิเคราะห์ดินของแต่ละแปลง การใช้ปุ๋ยเคมีตามค าแนะน าการจัดการปุ๋ยที่มี
ความจ าเพาะเป็นรายแปลง จะช่วยให้เกษตรกรสามารถใช้ปุ๋ยได้อย่างแม่นย ายิ่งขึ้น และสามารถลดต้นทุน

ด้านการผลิตลง ก่อให้เกิดความคุ้มค่าในการลงทุน ตลอดจนให้ก าไรสูงสุด ค าแนะน าการใช้ปุ๋ยรายแปลง
ตามตารางที่ 18