Page 91 - การประเมินความเหมาะสมของที่ดินสำหรับพืชเศรษฐกิจเพื่อวางแผนการใช้ที่ดินในการฟื้นฟูพื้นที่ลุ่มน้ำวิกฤต ลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำประแสร์

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
78

4.1.4 ความสมดุลของน้ําประจําปี

ความสมดุลของน้ํามีผลตํอการเจริญเติบโตของพืช โดยจะเป็นประโยชน์ตํอการ
เจริญเติบโตของพืชถ๎าปริมาณของน้ําฝนมากกวําหรือเทํากับการคายระเหยน้ํา เมื่อเปรียบเทียบปริมาณ
น้ําฝนเฉลี่ยรายเดือนกับความต๎องการน้ําอ๎างอิง (ETo) ตลอดระยะเวลา 30 ปี โดยแบํงเป็น 3 ชํวงเวลา

ระหวํางปี 2530-2559 โดยใช๎ข๎อมูลสถิติภูมิอากาศจากสถานีตรวจอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยาที่
ใกล๎เคียงลุํมน้ําสาขาแมํน้ําประแสร์ ได๎แกํ สถานีตรวจอากาศ จังหวัดระยองโดยวิเคราะห์ลักษณะ
ภูมิอากาศของสถานีตรวจอากาศ ชํวงที่ 1 ปี 2530-2539 (ชํวง 10 ปีแรก) ชํวงที่ 2 ปี 2540-2549
(ชํวง 10 ปีกลาง) และชํวงที่ 3 ปี 2550-2559 (ชํวง 10 ปีลําสุด) พบวํา ในพื้นที่ลุํมน้ําสาขาแมํน้ําประ

แสร์(ภาพที่ 14) ชํวงที่มีคําเป็นบวกหมายถึงปริมาณน้ําฝนเพียงพอตํอการเพาะปลูกพืช คือชํวงที่มีน้ํา
มากเกินเมื่อเปรียบเทียบปริมาณน้ําฝนเฉลี่ยรายเดือนกับครึ่งหนึ่งของความต๎องการน้ําของพืชอ๎างอิง
(0.5 ETo) ชํวงที่มีคําเป็นบวกหมายถึงชํวงที่เหมาะตํอการเพาะปลูกพืช เป็นชํวงฤดูฝนปกติ คือ มีความ

เหมาะสม ของน้ําตํอความต๎องการของพืชแตํอาจจะลดลงได๎หากไมํมีการชลประทาน
นอกจากนี้แล๎ว เมื่อวิเคราะห์ความแตกตํางของปริมาณน้ําฝนและหนึ่งในสี่ของความ
ต๎องการน้ําของพืชอ๎างอิง (0.25 ETo) ชํวงที่มีคําเป็นบวกเหมาะสมสําหรับปลูกพืช เป็นสถานการณ์ความ
สมดุลของน้ําที่จําเป็นต๎องมีการชลประทานเสริมหรือมีน้ําจากแหลํงน้ําอื่นด๎วย จึงจะเพียงพอสําหรับการ
เพาะปลูก ซึ่งจะสํงผลให๎เกษตรกรสามารถขยายชํวงเวลาเพาะปลูกพืชออกไปได๎อีกเล็กน๎อยหากมีน้ํา

จากแหลํงน้ําอื่นมาทดแทน โดยชํวงที่ 1 อยูํระหวํางปลายเดือนมกราคมถึงกลางเดือนพฤศจิกายน ชํวงที่
2 อยูํระหวํางต๎นเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤศจิกายน และชํวงที่ 3 อยูํระหวํางต๎นเดือนมีนาคมถึง
ปลายเดือนพฤศจิกายน ทั้งนี้จะเห็นได๎วําปริมาณฝนทั้ง 3 ชํวง มีปริมาณฝนเกินความต๎องการสูงที่สุดใน

เดือนกันยายน คิดเป็นร๎อยละ 23.82 25.05 และ 21.00 ตามลําดับ อยํางไรก็ตามในชํวงปลายของชํวงที่
1 ฝนมีการทิ้งชํวงยาวนานกวําชํวงที่ 2 และชํวงที่ 3 แสดงวํามีชํวงแล๎งที่ยาวนานขึ้น
ความสมดุลของน้ําประจําปีเป็นรายเดือนใน 3 ชํวงเวลา ชํวงละ 10 ปี ของลุํมน้ําสาขา
แมํน้ําประแสร์ บํงชี้วําการคายระเหยน้ําจะเพิ่มขึ้นอยํางมีนัยสําคัญ โดยชํวงแล๎งมีความรุนแรงตํางกัน

โดยเฉพาะชํวงที่ 1 ซึ่งมีชํวงแล๎งที่ยาวนานกวําทุกชํวง เกษตรกรจึงควรจะมีการปรับตัวในการเพาะปลูก
ให๎เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป โดยการเลื่อนชํวงระยะเวลาปลูกหรือใช๎พันธุ์พืชหรือ 76
ประเภทพืชที่เหมาะสมมากยิ่งขึ้นเพื่อให๎ได๎ผลผลิตที่ดี