ผลของปุ๋ยอินทรีย์ชนิดต่างๆ ต่อการปรับปรุงบำรุงดินชุดสตึกและการเจริญเติบโต และผลผลิตของข้าวโพด

ฉวีวรรณ เหลืองวุฒิวิโรจน์ เสียงแจ๋ว พิริยพฤนต์ พิทยากร ลิ่มทอง วรรณลดา สุนันทพงศ์ศักดิ์ และประชา นาคะประเวศ

บทคัดย่อ

จากการศึกษาผลของปุ๋ยอินทรีย์ชนิดต่างๆ ต่อการปรับปรุงบำรุงดินชุดสตึกและการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าวโพด โดยดำเนินการทดลองที่แปลงทดสอบสาธิตเขาสวนกวาง จ.ขอนแก่น ระหว่างปี พ.ศ. 2537 – 2540 วางแผนการทดลองทางสถิติแบบ randomized complete block design ทั้งหมด 6 ตำรับ จำนวน 3 ซ้ำ ประกอบด้วยปัจจัยการไม่ใส่ปุ๋ย การใส่ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก ปุ๋ยพืชสด ฟางข้าว และปุ๋ยเคมี เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของปุ๋ยชนิดต่างๆ ต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติของดินการเจริญเติบโตและผลผลิตข้าวโพดหวาน รวมถึงผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ จากการศึกษาพบว่าการใส่ปุ๋ยอินทรีย์ชนิดต่างๆ และปุ๋ยเคมีทำให้ปริมาณแบคทีเรีย เชื้อรา และแอคติโนมัยซีสทั้งหมดในดินเพิ่มสูงกว่าตำรับควบคุม ซึ่งจะเห็นเด่นชัดในตำรับที่สับกลบฟางข้าวมีปริมาณแบคทีเรียและเชื้อราเฉลี่ย 10.19 และ 6.14 log no./กรัมของดิน ตามลำดับ สำหรับการเปลี่ยนแปลงปริมาณธาตุอาหารหลักและธาตุอาหารรองในดินหลังจากเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวโพดหวานที่ 75 วัน พบว่าตำรับที่ใส่ปุ๋ยคอกมีปริมาณไนโตรเจน 0.042% สูงกว่าตำรับควบคุมและตำรับที่ใส่ปุ๋ยเคมีอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง สำหรับปริมาณฟอสฟอรัสในตำรับที่ใส่ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอกจะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับตำรับที่ใส่ปุ๋ยเคมี โดยเพิ่มขึ้นจาก 5.61 ppm เป็น 8.26 และ 8.61 ppm ตามลำดับ ส่วนโปแตสเซียมไม่มีความแตกต่างทางสถิติแต่มีแนวโน้มว่าการใส่ปุ๋ยอินทรีย์ชนิดต่างๆ มีปริมาณโปแตสเซียมค่อนข้างสูงโดยเฉลี่ย 114-129 ppm และจากการศึกษาปริมาณแคลเซียมและแมกนีเซียมในดินพบว่าในตำรับที่ใส่ปุ๋ยคอกมีปริมาณสูงสุด 415 และ 438 ppm ตามลำดับ ปริมาณกำมะถันในดินไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติโดยมีค่าเฉลี่ย 2.01-2.31 ppm สำหรับปริมาณอินทรียวัตถุในตำรับที่ใส่ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอกและสับกลบฟางข้าวสามารถยกระดับอินทรียวัตถุให้สูงขึ้นได้ระดับหนึ่งจาก 0.42% เป็น 0.65, 0.71 และ 0.66 %ตามลำดับ นอกจากนั้นการใส่ปุ๋ยอินทรีย์ชนิดต่างๆมีผลทำให้ระดับ pH ของดินเพิ่มสูงขึ้นจาก 4.91 เป็น 5.8-6.89 สำหรับการเจริญเติบโตและผลผลิตข้าวโพดหวานในตำรับที่สับกลบฟางข้าวจะตอบสนองสูงที่สุดโดยมีความสูงต้น 114.1 ซม. เส้นผ่าศูนย์กลางลำต้น 12.1 มม. ความกว้างใบ 6.6 ซม. น้ำหนักสดต้นข้าวโพด 497.8 กก./ไร่ และน้ำหนักฝักสด 341.5 กก./ไร่ ซึ่งสอดคล้องกับผลตอบแทนทางเศรษฐกิจที่ให้รายได้สุทธิสูงที่สุดคือ 2,967.50 บาท/ไร่

คำสำคัญ: ชุดดินสตึก ปุ๋ยอินทรีย์ ข้าวโพดหวาน

เรื่องเต็ม